قلعه تاریخی شوش

تپه-قلعه-دشت
نویسنده: شرکت پیک خورشید
قلعه تاریخی شوش

شهر شوش از معروف‌ترین شهرهای دنیای کهن است که زمانی پایتخت حکومت ایلام و پایتخت زمستانی پادشاهی هخامنشی بود. آثار باستانی شوش بی نظیر هستند و بناهای تاریخی آن از جمله قلعه تاریخی شوش و اثر جهانی چغازنبیل در هفت تپه پذیرای جهانگردانی از سراسر جهان است. در این مقاله کاپتان شما را با قلعه تاریخی شوش بیشتر آشنا میکند، پس با ما همراه باشید.

 Ù‚لعه تاریخی شوش

قلعه تاریخی شوش، از آثار به جا مانده دوران قاجاریه، در خیابان طالقانی و در نزدیکی آرامگاه دانیال نبی در شهر شوش در استان خوزستان قرار دارد. این قلعه بسیار زیبا یکی از منحصر به فردترین آثار تاریخی و دیدنی ایران و استان خوزستان  به شمار میرود.

قلعه تاریخی شوش به قلعه اکروپل یا قلعه فرانسوی‌ها نیز شهرت دارد به دست ژاک دمورگان فرانسوی در سال ۱۸۹۷ میلادی روی بلندترین نقطه شهر شوش بنا شده. زمانی که ژان ماری ژاک دومورگان جهت تحقیق و اکتشاف به شهر شوش آمده بود، دولت فرانسه را متقاعد ساخت تا محلی امن و مناسب برای سکونت باستان‌شناسان فرانسه ایجاد نماید.

قلعه تاریخی شوش

قلعه تاریخی شوش شباهت بسیار زیادی به زندان باستیل فرانسه دارد که با استفاده از آجرهای کاخ داریوش هخامنشی (کاخ آپادانای شوش) و تعدادی از آجرهای منقوش به خط میخی چغازنبیل که ناشی از تخریب قسمتهایی از این بناها بوده انجام شده‌است.فرانسوی‌ها کاملا وقیحانه از آجرهای بناهای تاریخی مکشوفه، در ساخت این قلعه استفاده کردند.

این قلعه دارای نقشه‌ای قرون ‌وسطایی است و با استفاده از نیروی کار ایرانی و نظارت خاندان فیلی که امنیت ساخت را بر عهده داشتند و حاج مصطفی دزفولی ساخته شده‌است. پیگیری‌ها و مکاتبات دولت ایران برای بازپس‌گیری قلعه فرانسوی‌ها منجر به تحویل اسناد و مدارک این قلعه در سال ۱۳۷۳ از سوی دولت فرانسه به ایران شد.

قلعه تاریخی شوش

عناصر تشکیل دهنده معماری قلعه شامل طاق‌های رومی، درگاه‌های قوسی و تزئینات آجری است که تماما از معماری ایرانی مایه گرفته. مصالح به کار رفته در قلعه شوش آجرهای دوره ایلامی بوده و حتی کف زمین این قلعه آجر فرش شده است.

نقشه قلعه تاریخی شوش ذوزنقه ای ‌شکل است، که قاعده کوچک آن در سمت شمال واقع شده و دور تا دور آن را راهرویی احاطه کرده اند و چند ردیف اتاق به سمت حیاط، بر گِرد آن قرار گرفته ‌است. برج شمال‌ غربی قلعه مربع‌ شکل و برج شمال‌ شرقی، دایره‌شکل است. تقسیم بندی کلی قلعه با دو حیاط و فضاهای پیرامون این حیاط شکل می‌گیرد. قلعه دارای سه ورودی است که یکی از آنها در حال حاضر مسدود می‌باشد. حیاط دوم مرتفع‌تر از حیاط اول است. در زیر حیاط دوم 2 تالار (زیرزمین) تعبیه شده است. این قلعه کلا دو اشکوبه می‌باشد. بافت اصلی دیوارها از خشت است با روکشی از آجر. که آجرهای آن مربوط به ادوار مختلف تاریخی است.

قلعه تاریخی شوش

از دیگر قسمت‌های قلعه تاریخی شوش می‌توان به اتاقک شیشه‌ای موسوم به کلاه فرنگی و برج استوانه‌ای که در ضلع غربی قرار دارد و به عنوان کبوترخانه مورد استفاده قرار می‌گرفت و همچنین برجی دیگر که در وسط حیاط اول قرار دارد، اشاره کرد.

از دیگر تزئینات این قلعه نیز، نعل درگاه‌های قوسی و ایجاد نماهای تزئینی با آجر و همچنین نقاشی‌هایی به سبک تلفیقی اروپایی و شرقی و آجرهای کتیبه‌دار چشمگیرتر هستند. به دلیل وجود انواع آجر به ویژه آجرهای کتیبه‌دار با ابعاد مختلف و منقوش مینایی، می‌توان این قلعه را موزه آجر نامید.

قلعه تاریخی شوش

در خلال جنگ تحمیلی و در سال‌های 1359 تا 1360 بارها این اثر تاریخی مورد حمله دشمن قرار گرفت و آسیب‌های جدی به آن وارد آمد. از سال 1371 تا 1373 قلعه شوش چندین‌بار مرمت اصولی شد ولی در سال 1375 متاسفانه قسمتی از راهرو‌ها و اتاق‌ها توسط سازمان میراث فرهنگی رنگ‌آمیزی شد. قلعه تاریخی شوشدر سال 1380 توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره 3983 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

موزه شوش در سال 1345 در جوار قلعه و محوطه باستانی شوش گشايش يافت. اين موزه يکی از مهمترين موزه های اشيای ايران باستان است و آثار با ارزشی از دوره های مختلف تاريخی را داراست.


کاخ آپادانا
 نیز در نزدیکی همین قلعه میباشد که کاشی های نفیس و سایر آثار آن بیشتر در موزه لوور پاریس هستند.

قلعه تاریخی شوش

قلعه تاریخی شوش

نظرات
0